منوي اصلي
آخرين دانلودها
آمار سايت
مقالات : 817
مهتدون : 25
کليپهاي صوتي : 353
کليپهاي تصويري : 12
دانلود کتاب : 291
دانلود نرم افزار : 0
بازديد امروز : 399
بازديد کل : 2053082
 
   
برخی از فضایل عمر فاروق (رضی الله عنه)
صاحب اثر: دکتر محمد علی صلابی   تاريخ درج مقاله:2013-02-02  تعداد بازديد:234
بايد اذعان کرد که عمربن خطاب برترين فرد اين امت بعد از ابوبکرصديق مي‌باشد، آن‌چه‌ که‌ اعتقاد بدان بر هر مسلماني واجب است، اينکه‌ بايد به‌ افضليت عمراذعان نمايد و اعتقاد داشته‌ باشد که‌ عمر رضي الله عنه بعد از پيامبران و فرستادگان و ابوبکر به طور کلي بر ساير مردم برتري دارند. و گروه رستگار يعني اهل سنت و جماعت نيز معتقد به همين اصل است[1]. در مورد عمربن خطاب احاديث و روايات زيادي منقول است که بيانگر فضل و بزرگواري ايشان مي‌باشند و ما در اينجا به پاره‌اي از آن‌ها اشاره مي‌کنيم:

 

بايد اذعان کرد که عمربن خطاب برترين فرد اين امت بعد از ابوبکرصديق مي‌باشد، آن‌چه‌ که‌ اعتقاد بدان بر هر مسلماني واجب است، اينکه‌ بايد به‌ افضليت عمراذعان نمايد و اعتقاد داشته‌ باشد که‌ عمر رضي الله عنه بعد از پيامبران و فرستادگان و ابوبکر به طور کلي بر ساير مردم برتري دارند. و گروه رستگار يعني اهل سنت و جماعت نيز معتقد به همين اصل است[1]. در مورد عمربن خطاب احاديث و روايات زيادي منقول است که بيانگر فضل و بزرگواري ايشان مي‌باشند و ما در اينجا به پاره‌اي از آن‌ها اشاره مي‌کنيم:

1- ايمان، دانش و دين عمر رضي الله عنه
عبدالله بن هاشم مي‌گويد: ما با رسول خدا صلي الله عليه و سلم بوديم دست عمر رضي الله عنه در دست ايشان بود. عمر رضي الله عنه گفت: اي رسول خدا! تو نزد من از همه محبوب‌تري جز از خودم. رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرمود:
(لا والذي نفسي بيده حتى أكون أحبّ إليك من نفسك).
«خير مگر اين که مرا از خودت هم بيشتر دوست داشته باشي».
آنگاه عمر رضي الله عنه گفت: اگر چنين است پس به خدا سوگند! که تو را از خودم هم بيشتر دوست دارم. رسول خدا صلي الله عليه و سلم گفت: الآن درست شد.[2]
همچنين باري رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرمود:
(بينما أنا نائم شربت – يعني اللبن – حتى أنظر إني الرّي يجري في ظفري أو في أظفاري، ثم ناولت عمر).
«در خواب ديدم شير مي‌خورم و تا آن قدر سير شدم که آثار سيري را در انگشتان خود مي‌ديدم. آن‌گاه ظرف شير را به عمر رضي الله عنه دادم».
حاضرين پرسيدند که تعبير خواب شما چيست؟ فرمود: (العلم).«علم است».[3]
بايد گفت که وجه مشترک در تشابه شير با علم اين است که هر دو بسيار سودمند و مقوي مي‌باشند. با اين تفاوت که شير غذاي جسم و علم غذاي روح است. و اين حديث حامل فضيلت بزرگي براي عمر رضي الله عنه مي‌باشد. ضمناً بيانگر اين مطلب است که خوابها را نبايد حمل بر ظاهر کرد بلکه نياز به تعبير دارند. و مراد از علم در اينجا علم سياست در برخورد با مردم در روشني قرآن و سنت است. و عمر رضي الله عنه در اين‌باره موفق‌ترين فرد خلفاي راشدين محسوب مي‌شود. چرا که سالهاي خلافت ابوبکرصديق بسيار اندک بود و فتوحات آن چناني‌اي در دوران ايشان نصيب دولت اسلامي نشد، اما در زمان عمر رضي الله عنه فتوحات زيادي نصيب مسلمانان گرديد و با وجود گسترش روز افزون قلمرو اسلام، هيچ گونه اختلاف و دو دستگي اتفاق نيفتاد. اما در زمان عثمان رضي الله عنه ترتيب امور به هم ريخت و اختلافات زيادي به وجود آمد و فتنه‌ها برپا گرديد تا جايي که به کشته شدن خليفه انجاميد و علي رضي الله عنه بر سر کار آمد و اختلافات هم چنان رو به افزايش گذاشت.
همچنين رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرمود: (بينما أنا نائم رأيت الناس عرضوا علي وعليهم قمص فمنها ما يبلغ الثدي ومنها ما يبلغ دون ذلك، وعرض على عمروعليه قميص اجتره).
«در خواب ديدم که مردم در حالي که جامه‌هايي پوشيده بودند بر من عرضه مي‌شدند. جامه‌هاي بعضي تا سينه و جامه‌هاي عده‌اي بلندتر بود. عمر رضي الله عنه را در حالي ديدم که جامه‌اش مماس با زمين بود».
حاضرين گفتند: آن‌را چگونه تعبير نمودي؟ فرمود: تعبيرش دين است.[4]

2- ترس و وحشت شيطان از عمر رضي الله عنه
سعد بن ابي وقاص مي‌گويد: در حالي که تني چند از زنان قريش نزد رسول خدا نشسته و با او گفتگو مي‌کردند و صدايشان بلند بود، عمر رضي الله عنه اجازه‌ي ورود خواست. رسول خدا صلي الله عليه و سلم به او اجازه داد. وقتي عمر رضي الله عنه وارد شد زنان قريشي چادرهاي خود را به خود پيچيدند و به گوشه‌اي پناه بردند. رسول خدا خنديد. عمر رضي الله عنه براي آن حضرت دعا کرد و گفت: الهي هميشه خندان باشي! اينجا چه خبر است؟ رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرمود:
(عجبت من هؤلاء اللاتي كن عندي فلما سمعن صوتك ابتدرن الحجاب).
«از رفتار اين‌ها خنده‌ام مي‌آيد که با شنيدن صداي تو فورا چادرهايشان را به خود پيچيدند».
عمر رضي الله عنه گفت: اي رسول خدا! تو شايسته‌تري که از تو بترسند. و خطاب به آنان گفت: اي نادآن‌ها! رعايت مرا مي‌کنيد و رعايت رسول خدا را نمي‌کنيد؟ گفتند: بلي، تو آدم تند و خشني هستي. رسول خدا صلي الله عليه و سلم گفت:
(إيها يا ابن الخطاب والذي نفسي بيده ما لقيك الشيطان سالكاً فجاً).
«اي عمر! به خدا سوگند! وقتي شيطان ببيند تو از راهي مي‌آيي، او راه ديگري براي خود انتخاب خواهد کرد».[5]
اين روايت بيانگر فضيلت عمر است و پرده‌ از اين برمي‌دارد که‌ عمر در حد وسيعي به‌ آداب ديني التزام دارد، طوري که‌ شيطان هيچ گونه‌ راهي براي ورود به‌ درون او را نمي‌يابد[6].
ابن حجر مي‌گويد: اين حديث بيانگر فضيلت ويژه‌اي براي عمر است و معني آن چنين است که شيطان هيچ نوع سلطه‌اي برعمر رضي الله عنه ندارد. البته اين به معناي عصمت عمراز گناه نيست. چرا که اگر چه شيطان از نزديک شدن با عمر مي‌ترسد، اما چه تضميني وجود دارد که از راه دور او را دچار وسوسه نکند، کاري که با ديگران انجام مي‌دهد. و در حديث ديگري که‌ طبراني به‌ روايت حفصه‌ گزارش مي‌دهد، آمده است که رسول خدا فرمود:
(إن الشيطان لا يلقى عمرمنذ أسلم إلا فر لوجهه)[7].
«از روزي که عمر رضي الله عنه مسلمان شده است، هنگامي شيطان با او روبرو مي‌شود پا به فرار مي گذارد».
امام نووي مي‌گويد: اين حديث حمل بر ظاهر مي‌شود يعني حقيقتاً شيطان از ديدن عمر رضي الله عنه فرار مي‌کند. اما عياض مي‌گويد: احتمال دارد که اين حديث نوعي تمثيل است يعني عمر رضي الله عنه آن چنان با شيطان فاصله گرفته است که شيطان در راهي قدم نمي‌گذارد که عمر رضي الله عنه در آن قدم بگذارد. و اين بيانگر آن است که عمر رضي الله عنه با همه ي راه هاي شيطاني مخالف است. ابن حجر همان معني نخست را ترجيح مي‌دهد.[8]

3- الهام شده‌ي اين امت
رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرمود: (لقد كان فيما قبلكم من الأمم محدثون فإن يك في أمتي أحد فإنه عمر)[9].
«در ميان امتهاي پيشين کساني بودند که به آن‌ها الهام مي‌شد. اگر در ميان امت من به کسي الهام بشود قطعا عمرخواهد بود».
علما در شرح اين حديث سخنان مختلفي گفته‌اند. برخي معتقداند که مراد از «محدث» کسي است که به او الهام مي‌شود. برخي گفته‌اند يعني کسي که بدون اراده سخن حق بر زبان او جاري مي‌گردد. و عده‌اي گفته‌اند يعني فرشتگان با قلب او سخن مي‌گويند و بعضي هم آن‌را به فراست معني کرده‌اند.[10]
ابن حجر مي‌گويد: علت اختصاص عمر رضي الله عنه به اين مسأله به خاطر آن است که در زمان رسول خدا صلي الله عليه و سلم آيات زيادي به تأييد نظريات ايشان نازل گرديد[11]، البته نبايد از اختصاص عمر رضي الله عنه به اين مقام ويژه چنين پنداشت که او بر ابوبکرصديق پيشي گرفته است.[12]
ابن قيم مي‌گويد: فکر نکن که اختصاص عمر رضي الله عنه به اين ويژگي، باعث تفضيل او بر ابوبکرصديق مي‌شود. چون همين فضيلت عمر رضي الله عنه يکي از فضايل بزرگ ابوبکر محسوب مي‌شود. چرا که ابوبکر به خاطر کمال همنشيني با رسول خدا و سيراب شدن از سرچشمه‌ي فيوض نبوي به مقامي بالاتر از الهام دست يافته بود. و از فراست و درايت بيشتري برخوردار بود[13] (چنان که موضعگيري ايشان در مسأله اعلان وفات رسول خدا، اعزام لشکر اسامه و قتال با مرتدين گواه بر اين مطلب است).

4- قهرماني سراغ ندارم که مانند عمر رضي الله عنه شگفتي‌ها بيافريند
رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرمود: (رأيت في المنام أني أنزع بدلو بكرة على قليب، فجاء أبو بكر فنزع ذنوباً أو ذنوبين نزعاً ضعيفاً والله يغفر له، ثم جاء عمربن الخطاب فاستحالت غرباً فلم أر عبقرياً يفري فريه حتى روى الناس وضربوا بعطن).[14]
«در خواب ديدم که با دلو بزرگي آب مي‌کشم. آن‌گاه ابوبکر آمد و يک يا دو دلو از آن کشيد. سپس عمر رضي الله عنه آمد و آن‌را بدست گرفت و هيچ قهرماني را سراغ ندارم که مانند او شگفتي‌ها بيافريند. او چنان آب کشيد که همه‌ي مردم و شترانشان سيراب شدند و به استراحتگاه هاي خود برگشتند».
اين حديث به‌ اين نکته‌ اشاره‌ دارد که‌ عمر رضي الله عنه شخصيتي با فضيلت است؛ آن‌جا که‌ پيامبر صلي الله عليه و سلم فرمود: « سپس عمر رضي الله عنه آمد و آن‌را بدست گرفت و هيچ قهرماني را سراغ ندارم که مانند او شگفتي‌ها بيافريند».
اين حديث به صراحت به خلافت ابوبکر و عمرب و موفقيتهاي چشم‌گير و فتوحات زمان آن‌ها دلالت مي‌کند. با توجه‌ به‌ اينکه‌ در دوران خلافت ابوبکر اهل رده‌ از پاي در آمدند و علي رغم اينکه‌ مدت خلافت ايشان تنها دو سال و چند ماهي بود، اما خداوند برکت زيادي را در آن قرار داد و به‌ منفعتهاي زيادي دست يافتند، و هنگامي که‌ ابوبکرصديق وفات يافت، فاروق به‌ عنوان خليفه‌ي او معرفي شد و در دوران خلافت ايشان دايره‌ي اسلام گسترش پيدا کرد و قوانيني را براي مردم پياده‌ نمود که‌ هرگز با آن روبرو نشده‌ بودند، به ويژه اينکه‌ در دوران خلافت ايشان فتوحات بيشتري نصيبت دولت اسلام گرديد و شهرهاي تازه‌اي تأسيس و ادارات دولتي متعددي راه اندازي شد. پس ابوبکر کاري را آغاز کرد و عمر رضي الله عنه آن‌را تکميل نمود.[15]

5- غيرت عمر رضي الله عنه و بشارت دادن رسول خدا او را به کاخي در بهشت
رسول خدا صلي الله عليه و سلم مي‌فرمايد: (رأيتني دخلت الجنة فإذا أنا بالرميصاء امرأة أبي طليحة وسمعت خشفة فقلت من هذا؟ فقال: هذا بلال ورأيت قصراً بفنائه جارية، فقلت. لمن هذا؟ فقالوا: لعمرفأردت أن أدخله فأنظر إليه فذكرت غيرتك. فقال عمر: بأبي وأمي يا رسول الله أعليك أغار)[16].
«در خواب ديدم که وارد بهشت شده‌ام و با رميصا (همسر ابو طلحه) روبرو شدم. سپس صداي پايي شنيدم. گفتم: اين چه صدايي است؟ گفتند: صداي پاي بلال است. و در آن‌جا کاخي ديدم که دوشيزه‌اي داخل آن بود. گفتم: اين کاخ متعلق به چه کسي است؟ گفتند: از آن عمر رضي الله عنه است. مي‌خواستم وارد آن بشوم، ولي به ياد غيرتت افتادم. عمر رضي الله عنه گفت: پدر و مادرم فدايت باد غيرت من براي شما نيست».
و در روايتي َآمده است که پيامبر صلي الله عليه و سلم فرمود:
(بينما أنا نائم رأيتني في الجنة فإذا امرأة تتوضأ إلى جانب قصر فقلت: لمن هذا القصر؟ قالوا لعمرفذكرت غيرته فوليت مدبراً. فبكى عمروقال: أعليك أغار يا رسول الله([17])؟).
«در خواب ديدم که وارد بهشت شده‌ام و با زني روبرو شدم که‌ در کنار كاخي وضو مي‌گرفت. گفتم: اين کاخ متعلق به چه کسي است؟ گفتند: از آن عمر رضي الله عنه است. پس به‌ ياد غيرت او افتادم و از ورود بدان عقب نشيني کردم. عمر رضي الله عنه گريه کرد و گفت: اي رسول خدا! چگونه‌ به‌ خود اجازه‌ مي‌دهم در مقابل شما غيرت به‌ خرج دهم؟».
اين دو حديث بيانگر جايگاه عمر رضي الله عنه نزد خدا و مقام او در بهشت مي‌باشد. چرا که خواب انبيا بخشي از وحي الهي است[18].

6- محبوب ترين شخص نزد رسول خدا پس از ابوبکر
عمرو بن عاص رضي الله عنه مي‌گويد: از رسول خدا صلي الله عليه و سلم پرسيدم: بيشتر از همه چه کسي را دوست داري؟ فرمود: عائشه را. گفتم: از ميان مردان چه کسي را؟ فرمود: پدرش را. گفتم: بعد از او چه کسي را؟ فرمود: عمر را. و بعد از او چند نفر ديگر را نام برد.[19]

7- عمر رضي الله عنه و دريافت مژده‌ي ورود به بهشت
ابو موسي اشعري مي‌گويد: من با رسول خدا صلي الله عليه و سلم در يکي از باغهاي مدينه بوديم که مردي آمد و در زد. رسول خدا صلي الله عليه و سلم به من فرمود: درب را باز کن و او را به بهشت مژده ده. من درب را باز کردم، ديدم ابوبکر است او را از آن‌چه‌ رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرموده بود اطلاع دادم، او گفت: الحمد لله. بعد از آن نيز کسي آمد و در زد. رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرمود: درب را باز کن و او را نيز بشارت به بهشت ده. وقتي درب را باز کردم ديدم عمر رضي الله عنه است. او را نيز از آن‌چه‌ رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرموده بود با خبر کردم، گفت: الحمدلله. سپس مرد ديگري در زد. رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرمود: درب را باز کن و او را هم در مقابل مشکلاتي که‌ سر راهش مي‌آيد، بشارت به بهشت ده. وقتي درب را باز کردم ديدم عثمان است او را از آن‌چه‌ رسول خدا صلي الله عليه و سلم فرموده بود باخبر کردم، گفت: الحمدلله و به توفيق خدا[20].


از کتاب: ترجمه سيره عمربن خطاب رضي الله عنه، تأليف : دکتر علي محمد محمد صلابي



[1]عقيدة أهل السنة والجماعة في الصحابة الكرام، د. ناصر بن علي عائض حسن الشيخ (1/243).
[2] صحيح المسند في فضائل الصحابه 66
[3] فتح الباري (7/46).
([4]) مسلم ش 2390 .
[5] بخاري 3683، مسلم 2386
[6]عقيدة أهل السنة والجماعة (1/348).
[7] طبراني در اوسط.
[8] فتح الباري 7/47، و شرح نووي 15/165
[9] بخاري 3689، مسلم 2398
[10] فتح الباري 7/50 شرح النووي (15//166).
[11]فتح الباري (7/51).
[12] عقيدة أهل السنة والجماعة (1/348).
[13]مفتاح دار السعادة (1/255).
[14] مسلم ش2393
([15]) شرح النووي (15/161-162).
[16] مسلم ش2394
[17]مسلم ش 2395 .
[18]عقيدة أهل السنة والجماعة والصحابة (1/245).
[19] الإحسان في صحيح ابن حبان (15/209). مسلم ش 2384 ، و بخاري باب غزو ذات السلاسل ش 4100 .
[20]البخاري، ك الصحابة ش: 3290.


حديث
اِنَمَا الاَعمَالُ بِالنيَات و اِنَمَا لِکُل امرءٍ مَا نَوَي فمن کانت هجرته الي الله و رسوله فهجرته الي الله و رسوله
همانا اعمال بسته به نيت است و شخص بسته به نيتش بهره مي برد. پس کسي که هجرتش براي خدا و رسول باشد پس هجرتش براي‏ آنهاست
نظرسنجي

مؤثرترین کانال اهل سنت در هدایت شیعیان کدام است؟





خبرنامه