منوي اصلي
آخرين دانلودها
آمار سايت
مقالات : 817
مهتدون : 25
کليپهاي صوتي : 353
کليپهاي تصويري : 12
دانلود کتاب : 291
دانلود نرم افزار : 0
بازديد امروز : 199
بازديد کل : 2051898
 
   
خلفای راشدین رضی الله عنهم از زبان مسعود سعد سلمان
صاحب اثر: استاد فریدون سپری  تاريخ درج مقاله:2013-01-31  تعداد بازديد:232
مسعود سعد سلمان شاعر قصیده سرای بلند آوازه نیمه دوم قرن پنجم و اوائل قرن ششم هجری است که قصائد «حبسیات» او به علت احساس‎ها و عواطف زیاد و کششهای روحی و روانی منبعث از تحمّل زجر و فشار در زندانهای مخوف سه قلعه دهک، سور و نای از جاذبه‎های مخصوصی برخوردارند، خلفای راشدین را پیشتازان عدالت و سنگر سازان میدانهای معرفت می‎داند: 1- ستایش (منصور بن سعید) به صدق ابوبکر و علم علی در مدح (منصور بن سعید) چهره ممدوح را این چنین می‌آراید: بزرگا سزد گر کنی افتخار که بی شک جهان را تویی مُفتخَر

 

مسعود سعد سلمان شاعر قصیده سرای بلند آوازه نیمه دوم قرن پنجم و اوائل قرن ششم هجری است که قصائد «حبسیات» او به علت احساسها و عواطف زیاد و کششهای روحی و روانی منبعث از تحمّل زجر و فشار در زندانهای مخوف سه قلعه دهک، سور و نای از جاذبههای مخصوصی برخوردارند، خلفای راشدین را پیشتازان عدالت و سنگر سازان میدانهای معرفت میداند:
1- ستایش (منصور بن سعید) به صدق ابوبکر و علم علی
در مدح (منصور بن سعید) چهره ممدوح را این چنین می‌آراید:
بزرگا سزد گر کنی افتخار که بی شک جهان را تویی مُفتخَر
ترا صدق بوبکر و علم علی ترا فضل عثمان و عدل عمر
تویی در تن سرفرازان روان تویی در سر کامکاری بَصَر(1)
(قصائد/201)
2- ستایش (امیر محمود غزنوی) به شجاعت علی و سیره عمر
در ستایش «امیر محمود غزنوی» که به سلطان غازی مشهور بود شجاعت او را به علی، و سیره و روش او را به عمر تشبیه می‌کند و الحق در بیان سخن و بکار گیری مفاهیم و معانی چیره دست و استاد است:
مطلع قصیده:
هوای دوست مرا در جهان سمر دارد به هر دیار ز من قصّه دگر دارد
بتا نگارا برهجر دستیار مباش از آنکه هجر سر شور و رای شر دارد
امیر غازی محمود سیف دولت کو شجاعت علی و سیرت عمر دارد
خجسته دولت او را یکی درخت شناس که عدل، شاخ و هنر، برگ وجود، بردارد
قصيده: (88)
در مدح «علاء الدولة سلطان مسعود» مسعود را تمثیلی گویای خردی از قدرت حیدر و عدل عُمَر میداند:
مسعود خسروی که سعادت به پیش او هر گه که قصد عزم کند راهبر شود
شاهی که گر بیان دهد اخلاق او خرد فهرست بأس حیدر و عدل عمر شود
قصيده: (126).
مسعود که سالها، تازیانۀ بی عدالتی و حبس و نفی بلد را آزموده است به آزادگان و انسان دوستان مهر می‌ورزد و آزاد شدن خود را از زندان، تازه شدن «عدل عمر» به حساب میآورد:
بریده نیست امید خلاصی و راحت من در این زمانه که تازه شدهست عدل عُمَر
قصيده: (158).
3- شعر زیبای حکیم سنائی و قرآن گزیده عثمان
در قصیدۀ با شکوه و زیبایی به روانی آب زلال و به درخشندگی مروارید صدف که در ستایش حکیم «سنائی غزنوی» سروده است شعر زیبا و بلیغ او را در خط السیر راهنمایی و ارشاد، چون قرآن (نُبی) گزیده عثمان میداند:
آنچه در طبع خلق، طبع تو کرد در چمن ابرهای نیسان کرد
و آنچه در راه گوش شعر تو راند در صدف قطرههای باران کرد
چون بدید این رهی(2) که گفتۀ تو کافران را همی مسلمان کرد
کرد شعر جمیل تو جمله چون نُبی(3) را گزیده عثمان کرد
(قصيده: 732).
4- صولت ممدوح، حیدری و خنجرش ذوالفقار است
در قصیدۀ دل انگیزی صولت ممدوح را حیدری و شیوۀ شکافتن خنجرش را عادت و رسم ذوالفقار می‌شمارد:
ای بزرگی که باغ را دی را شاخ بأس(4) تو فتح بار آوَرد
تیغ تیز تو در مصاف عدو شرک را تا به حشر کار آورد
حیدری صولتی و خنجرتو عادت و رسم ذوالفقار آورد
(قصيده: 589).
در ادبیات فارسی هرجا اسمی از رستم است، رخش تداعی میشود و هرجا نام علی است، ذوالفقار به یاد میآید و بالعکس! در قصیدهای در مدح سلطان مسعود در بیتی، صنعت مراعات نظیر(5) زیبا به کار برده شده است:
ای رستم نبرد بران سوی رزم رخش وی حیدر زمانه بر آهنج(6) ذوالفقار
باز گوید:
تو حیدری نبردی و در صف کارزار اندر کف تو خنجر تو ذوالفقار باد
(قصيده: 87).
5- علی قهرمان فتح، خیبر گیر و علمدار نصرت
علی قهرمان فتح خیبر و علمدار نصرت وپیروزی است، مسعود سعد در ابیات زیادی ممدوح خود را به فاتح خیبر تشبیه میکند.
دست او تیغی کشید اندر مصاف کان به خیبر قبضۀ حیدر کشید
بر کشید او تیغ تیز دین فزای از برای دین پیغمبر کشید
(قصيده: 115).
در قصیدهای در مدح «بهرام شاه» این چنین ممدوحش را میستاید:
شاه را مانست روز رزم تفّ نبرد اندر آن ساعت که حیدر قلعه خیبر گرفت

-----------------------------
1) دیوان مسعود سعد سلمان به کوشش رشید یاسمی (201) اشاره به شماره صفحه است.
2) بنده و غلام.
3) قرآن.
4) قدرت.
5) به کار بردن کلماتی که با هم ارتباط دارند صنعت مراعات نظیر گویند مانند رستم، رزم، رخش، حیدر و ذوالفقار.
6) آهنگ.

برگرفته از کتاب خلفای راشدین در قلمرو نظم و نثر فارسی / تألیف: فریدون سپری


حديث
اِنَمَا الاَعمَالُ بِالنيَات و اِنَمَا لِکُل امرءٍ مَا نَوَي فمن کانت هجرته الي الله و رسوله فهجرته الي الله و رسوله
همانا اعمال بسته به نيت است و شخص بسته به نيتش بهره مي برد. پس کسي که هجرتش براي خدا و رسول باشد پس هجرتش براي‏ آنهاست
نظرسنجي

مؤثرترین کانال اهل سنت در هدایت شیعیان کدام است؟





خبرنامه